Przy jakim zużyciu otworu trzeba wykonać regenerację?

O potrzebie regeneracji decyduje stan całego połączenia, nie jedna dopuszczalna średnica dla wszystkich maszyn budowlanych. Dotyczy to koparek, ładowarek, koparko-ładowarek, a także innych urządzeń i maszyn przemysłowych. Trzeba osobno ocenić gniazdo tulei, tuleję, sworzeń oraz jego osadzenie w drugim elemencie.

Co pracuje, a co powinno być osadzone na stałe?

W opisywanym przykładzie dwóch połączonych elementów ramienia tuleje są osadzone na stałe w jednym korpusie, a sworzeń na stałe w drugim. Ruch odbywa się pomiędzy sworzniem a powierzchnią wewnętrzną tulei. Smarowanie dociera do tego miejsca przez sworzeń lub korpus, zależnie od konstrukcji.

Tuleja nie powinna obracać się luźno w swoim gnieździe. Sworzeń także nie powinien wybijać otworu, w którym jest zamocowany na stałe. Luz boczny kasuje się właściwie dobranymi podkładkami dystansowymi, zgodnie z konstrukcją połączenia. Współosiowość otworów jest osobnym wymaganiem - podkładki jej nie przywracają.

Przykład zużytego gniazda tulei

Załóżmy tuleję nominalną 50/60 mm, której zmierzona średnica zewnętrzna wynosi 60,10 mm. Jeśli gniazdo ma już 60,20 mm, tuleja wchodzi luźno zamiast być osadzona z wciskiem. Taki korpus wymaga naprawy, a samo włożenie nowej tulei tego samego wymiaru nie przywróci właściwego osadzenia.

Jedną możliwością jest roztoczenie pod tuleję o większej średnicy zewnętrznej, np. 50/65 mm, przy zachowaniu średnicy wewnętrznej pod sworzeń. Musi jednak pozwalać na to konstrukcja i ilość materiału. Drugą jest przygotowanie otworu, napawanie i końcowe wytaczanie pod wymiar dobrany do pierwotnej tulei.

W przykładzie tuleja o średnicy zewnętrznej 60,10 mm i otwór 60,00 mm dają 0,10 mm wcisku, czyli dziesięć setnych milimetra. To przykład omawianego połączenia, nie uniwersalne pasowanie dla każdej tulei i każdego materiału. Mierz rzeczywistą część i uwzględnij wymagania konstrukcji.

Oceń również korpus pod sworzeń

W drugim współpracującym elemencie może być zużyty sam sworzeń, jego gniazdo lub oba elementy. Czasem wystarczy nowy sworzeń. Jeżeli jednak korpus pod jego stałe osadzenie jest wybity, trzeba zregenerować również ten otwór przez napawanie i wytaczanie.

Przykład: sworzeń zmierzony na 49,95 mm i gniazdo 50,50 mm oznaczają 0,55 mm luzu średnicowego. To duży luz, kwalifikujący opisywane połączenie do naprawy. Dla porównania otwór 49,97-50,00 mm przy tym samym sworzniu daje 0,02-0,05 mm luzu. Takie wartości pokazują skalę różnicy; właściwy wymiar ustala się dla konkretnego osadzenia.

Dlaczego nie warto czekać z naprawą?

Luz powoduje uderzenia i dalsze wybijanie współpracujących części. Oceń gniazda, powierzchnie tulei i sworznia, smarowanie oraz luz boczny. Nie zakładaj, że wymiana tulei naprawi zużyty korpus pod sworzeń w drugim ramieniu.

Jeśli maszyna znajduje się blisko naszego serwisu, uzgodnione oględziny mogą być bardziej pomocne niż same zdjęcia. Skontaktuj się z nami w sprawie regeneracji połączenia.