Co sprawdzić przy zakupie używanej koparki? Sworznie, tuleje, luzy i inne elementy, które warto skontrolować
Zakup używanej koparki może być bardzo dobrą inwestycją. Może być też początkiem serii kosztownych napraw.
Liczba motogodzin, rocznik i wygląd maszyny to dopiero początek. Koparka może prezentować się bardzo dobrze, mieć zadbaną kabinę i świeży lakier, a jednocześnie posiadać znaczne luzy na sworzniach, zużyte tuleje czy wybite otwory w elementach roboczych.
Dlatego przed zakupem warto dokładnie sprawdzić nie tylko silnik i hydraulikę, ale również stan mechaniczny wysięgnika, ramienia, łyżki oraz wszystkich połączeń sworzniowych.
My jako GATWELD zwrócilibyśmy szczególną uwagę właśnie na te miejsca.
1. Zacznij od luzów na ramieniu i wysięgniku
Jedną z pierwszych rzeczy, które warto sprawdzić w używanej koparce, są luzy na połączeniach ruchomych.
Koparka przez tysiące motogodzin wykonuje powtarzalne ruchy pod dużym obciążeniem. Sworznie, tuleje i współpracujące z nimi otwory stopniowo się zużywają.
- Dlatego przed zakupem należy przyjrzeć się całemu układowi roboczemu:
- połączeniom wysięgnika,
- połączeniu wysięgnika z ramieniem,
- mocowaniom siłowników,
- połączeniom ramienia,
- sworzniom i tulejom,
- mocowaniu łyżki,
- mechanizmowi łącznika łyżki,
- szybkozłączu, jeżeli maszyna jest w nie wyposażona.
Samo stwierdzenie, że „jest trochę luzu”, to za mało. Trzeba ustalić gdzie ten luz powstał i co faktycznie jest zużyte.
2. Sworzeń, tuleja czy już otwór?
To bardzo ważne rozróżnienie.
W prawidłowo działającym połączeniu sworzeń współpracuje z tuleją. Elementy te naturalnie podlegają zużyciu i po określonym czasie mogą wymagać wymiany.
Problem robi się większy, kiedy zużycie przestaje dotyczyć wyłącznie sworznia i tulei.
Jeżeli maszyna przez dłuższy czas pracowała z nadmiernym luzem, może dojść do zużycia lub deformacji samego gniazda tulei, czyli otworu wykonanego w konstrukcji maszyny.
Wtedy wymiana tulei może już nie wystarczyć.
Nowa tuleja powinna zostać osadzona w otworze o odpowiednim wymiarze i geometrii. Jeśli gniazdo jest wybite, owalne lub uszkodzone, problem trzeba najpierw naprawić.
I właśnie takie uszkodzenia warto wychwycić przed podpisaniem umowy zakupu koparki, a nie po przywiezieniu jej na plac.
3. Jak sprawdzić luzy przed zakupem koparki?
Najlepiej zobaczyć maszynę podczas rzeczywistej pracy.
Nie ograniczajmy oględzin do uruchomienia silnika i wykonania kilku ruchów joystickiem.
Warto ustawić maszynę tak, aby można było obserwować poszczególne połączenia podczas obciążania i odciążania układu roboczego.
Operator może wykonywać krótkie, kontrolowane ruchy ramieniem i łyżką, a druga osoba obserwować zachowanie poszczególnych połączeń z bezpiecznej odległości.
Jeżeli widzimy wyraźne przemieszczanie się elementów względem siebie, warto dokładniej zbadać dane połączenie.
Uwaga: podczas takiej kontroli nie należy wkładać dłoni pomiędzy elementy konstrukcji ani zbliżać się do pracującego osprzętu. Kilka milimetrów luzu może wyglądać niegroźnie, ale mówimy o elementach ważących setki kilogramów i przenoszących ogromne siły.
4. Przyjrzyj się sworzniom
Stan sworzni może powiedzieć sporo o sposobie eksploatacji maszyny.
Jeżeli istnieje możliwość ich bezpiecznego obejrzenia, warto zwrócić uwagę na:
nierównomierne zużycie, widoczne wytarcia, uszkodzenia powierzchni, ślady pracy bez odpowiedniego smarowania oraz nadmierny luz.
Niepokojącym sygnałem może być również sytuacja, w której połączenie było już wielokrotnie naprawiane, ale problem szybko powracał.
W takim przypadku przyczyna może znajdować się głębiej niż w samym sworzniu.
5. Sprawdź, czy maszyna była regularnie smarowana
Brak smarowania jest jednym z największych wrogów połączeń sworzniowych.
Sworzeń i tuleja pracujące pod dużym obciążeniem wymagają odpowiedniego smarowania. Zaniedbania przyspieszają zużycie współpracujących powierzchni.
Podczas oględzin używanej koparki warto więc sprawdzić punkty smarne i porozmawiać ze sprzedającym o sposobie obsługi maszyny.
Nie chodzi wyłącznie o to, czy w danym miejscu znajduje się świeży smar.
Znacznie ważniejszy jest ogólny stan połączeń i historia eksploatacji.
Świeże przesmarowanie maszyny przed sprzedażą nie cofnie kilku tysięcy motogodzin zaniedbań.
6. Obejrzyj ramię i wysięgnik pod kątem pęknięć oraz wcześniejszych napraw
Luzy to nie wszystko.
Konstrukcja koparki przez lata poddawana jest bardzo dużym obciążeniom. Dlatego należy dokładnie obejrzeć ramię i wysięgnik.
Szukamy między innymi:
pęknięć, śladów wcześniejszego spawania, dodatkowych wzmocnień, odkształceń oraz miejsc, w których konstrukcja była naprawiana.
Sam fakt wykonania wcześniejszej naprawy nie musi automatycznie dyskwalifikować maszyny.
Kluczowe jest natomiast pytanie:
Dlaczego naprawa była potrzebna i jak została wykonana?
Profesjonalnie wykonana regeneracja to zupełnie inna sytuacja niż doraźne zamaskowanie problemu przed sprzedażą.
7. Szczególnie dokładnie sprawdź okolice tulei i gniazd
Podczas oględzin warto przyjrzeć się miejscom, w których osadzone są tuleje.
Jeżeli gniazdo zostało uszkodzone, możemy zauważyć między innymi ślady wcześniejszego spawania lub obróbki, problemy z osadzeniem tulei albo nienaturalną pracę całego połączenia.
W skrajnych przypadkach otwór przestaje być okrągły.
Robi się owalny lub rozbity, a nowa tuleja nie może zostać prawidłowo osadzona bez wcześniejszej regeneracji.
To moment, w którym prosta wymiana części eksploatacyjnych zamienia się w naprawę elementu konstrukcyjnego.
8. „Są luzy, ale wystarczy wymienić tuleje”
Takie zdanie przy sprzedaży używanej maszyny powinno skłonić do dokładniejszej kontroli.
Być może rzeczywiście wystarczy wymienić sworznie i tuleje.
Ale nie należy tego zakładać bez sprawdzenia.
Jeżeli gniazda są już zużyte, sama wymiana tulei nie rozwiąże przyczyny problemu.
Dlatego przed zakupem warto ustalić: czy zużyciu uległy tylko wymienne elementy, czy również otwory w konstrukcji maszyny.
Różnica może mieć duże znaczenie dla zakresu i kosztu późniejszej naprawy.
9. Co zrobić, jeżeli otwory są już wybite?
Wybity otwór w ramieniu czy innym elemencie koparki nie zawsze oznacza konieczność wymiany całego elementu.
Jedną z metod naprawy jest regeneracja otworu poprzez obróbkę bezpośrednio na maszynie.
W zależności od rodzaju uszkodzenia proces może obejmować przygotowanie zużytego miejsca, odbudowę materiału oraz ponowne wykonanie otworu do odpowiedniego wymiaru.
I tutaj pojawia się zastosowanie wytaczarki mobilnej.
Urządzenie pozwala przeprowadzić precyzyjną obróbkę bez konieczności umieszczania całego ramienia czy dużego elementu konstrukcji na stacjonarnej obrabiarce.
Dla serwisu oznacza to możliwość wykonania regeneracji bezpośrednio przy maszynie lub na placu klienta.
To właśnie jeden z obszarów, do których my jako GATWELD projektujemy nasze rozwiązania.
10. Sprawdź łyżkę i jej mocowanie
Duża część obciążeń przechodzi przez końcową czę ść układu roboczego.
Dlatego warto dokładnie sprawdzić:
- sworznie łyżki,
- tuleje,
- otwory,
- łącznik,
- mocowania siłowników,
- szybkozłącze,
- stan samej łyżki.
Nadmierne luzy w tym miejscu wpływają nie tylko na komfort operatora. Mogą również pogarszać precyzję pracy maszyny i świadczyć o dużym stopniu zużycia układu.
Jeżeli łyżka przy niewielkich ruchach ramienia wyraźnie „żyje własnym życiem”, zdecydowanie warto znaleźć przyczynę.
11. Nie zapominaj o hydraulice
Choć my jako GATWELD szczególnie zwracamy uwagę na mechaniczne zużycie połączeń, przed zakupem używanej koparki należy oczywiście ocenić również układ hydrauliczny.
Warto zwrócić uwagę na wycieki, przewody, siłowniki oraz zachowanie maszyny po osiągnięciu temperatury roboczej.
Maszynę dobrze jest sprawdzać nie tylko bez obciążenia.
Koparka powinna zostać rozgrzana i przetestowana podczas pracy, ponieważ część problemów może stać się bardziej widoczna dopiero po osiągnięciu temperatury roboczej.
12. Silnik, podwozie i napęd również mają znaczenie
Stan ramienia to tylko część całej oceny.
W koparce bardzo istotnym elementem jest podwozie. Jego naprawa może stanowić znaczący wydatek.
Należy więc ocenić między innymi stan gąsienic, rolek, kół napędowych i elementów układu jezdnego.
Do tego dochodzi silnik, układ chłodzenia, napędy jazdy, obrót nadwozia, instalacja elektryczna oraz pozostałe podzespoły.
Dobra cena zakupu nie pomoże, jeżeli chwilę później trzeba będzie wykonać kilka dużych napraw jednocześnie.
13. Licznik motogodzin to nie wszystko
Łatwo wpaść w pułapkę oceniania używanej koparki przede wszystkim po liczbie motogodzin.
Dwie maszyny z podobnym przebiegiem mogą znajdować się w zupełnie innym stanie.
Znaczenie ma rodzaj wykonywanej pracy, warunki eksploatacji, regularność smarowania, sposób obsługi przez operatorów i historia serwisowa.
Dlatego zamiast patrzeć wyłącznie na liczbę na wyświetlaczu, warto ocenić rzeczywiste zużycie maszyny.
Sworznie, tuleje i luzy są tutaj bardzo dobrymi „świadkami historii”.
Czy luzy dyskwalifikują używaną koparkę?
Niekoniecznie.
Używana maszyna ma prawo posiadać ślady eksploatacji.
Ważne jest natomiast, żeby wiedzieć co kupujemy.
Jeżeli koparka jest w dobrym stanie, a kilka połączeń wymaga regeneracji, można uwzględnić tę naprawę w kalkulacji zakupu.
Znacznie gorsza sytuacja występuje wtedy, kiedy kupujący zakłada wymianę kilku tulei, a po rozebraniu maszyny okazuje się, że konieczna jest regeneracja wielu gniazd, naprawa konstrukcji i wymiana kolejnych podzespołów.
Dlatego stan połączeń sworzniowych warto ocenić przed zakupem, a nie dopiero podczas pierwszego serwisu.
Używana koparka może być świetnym zakupem – pod warunkiem, że wiesz, co sprawdzić
Nie każda rysa oznacza problem i nie każdy luz oznacza konieczność rezygnacji z zakupu.
Najważniejsze jest rozpoznanie rzeczywistego zakresu zużycia.
My jako GATWELD szczególnie zwracamy uwagę na połączenia sworzniowe, ponieważ właśnie tam niewielki początkowo luz może z czasem doprowadzić do zużycia tulei, sworznia, a następnie samego otworu.
A gdy zużyty jest już otwór, potrzebna może być jego profesjonalna regeneracja.
Dlatego przed zakupem używanej koparki warto poświęcić kilka dodatkowych minut na dokładne obejrzenie ramienia, wysięgnika, łyżki, sworzni i tulei.
Chcesz porozmawiać o wytaczarkach mobilnych dla Twojej firmy? Odezwij się do nas
- tel. +48 575 894 635
- kontakt@gatweld.pl
